In 2026 voert Perspectief Herstelbemiddeling een pilot uit waarin de mogelijke inzet van herstelbemiddeling na niet-strafbaar seksueel grensoverschrijdend gedrag wordt onderzocht.
Aanleiding van deze pilot is de aangenomen motie van het lid Mutluer (GroenLinks-PvdA), waarin de regering wordt verzocht na te gaan hoe herstelrecht bij seksueel grensoverschrijdend gedrag in de uitvoering van het Nationaal Actieprogramma Aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld (NAP) kan worden meegenomen. Herstelrechtvoorzieningen kunnen doorgaans alleen worden ingezet bij seksueel grensoverschrijdend gedrag waarbij een link is met een strafbaar feit.
Deze pilot wordt uitgevoerd in samenwerking met de ministeries OCW, VWS, SZW en J&V.
Wat is herstelbemiddeling?
Herstelbemiddeling is contact tussen mensen die betrokken zijn geweest bij een ingrijpende gebeurtenis. Het kan bijvoorbeeld gaan om een misdrijf, geweld, seksueel grensoverschrijdend gedrag of een verkeersongeval. Het contact vindt plaats onder begeleiding van een professionele bemiddelaar. Het doel van het contact is om bij te dragen aan het emotionele herstel en de verwerking van de betrokkenen. Hoe herstelbemiddeling hieraan kan bijdragen, en welke inhoud het contact precies heeft, is voor iedereen verschillend. Vaak voelen betrokkenen zich na afloop minder boos of angstig, en helpt het ze om de gebeurtenis een plek te geven, zodat ze met meer rust verder kunnen.
Niet strafbaar?
Onder de nieuwe zedenwetgeving die 1 juli 2024 is ingegaan zijn veel vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag strafbaar geworden. Toch zijn er nog situaties denkbaar die niet als strafbaar gezien kunnen worden, maar waar toch een behoefte kan zijn voor herstelbemiddeling vanuit de betrokkenen. Denk bijvoorbeeld aan de volgende soorten situaties:
- Seksueel getinte opmerkingen/toespelingen in de niet-openbare ruimte, zoals op de werkvloer, scholen, verenigingen, of in privéchats zoals WhatsApp.
- Seksuele intimidatie/benadering waarbij er sprake is van een (informele) machtsverhouding.
- Fysiek gedrag dat niet strafbaar is, maar wel als ongepast wordt ervaren (dichtbij staan, hand op schouder, etc.)
- Opdringerig gedrag, zoals iemand herhaaldelijk uitvragen terwijl de ander hier niet op ingaat.
Als je niet zeker weet of de situatie waarvoor je een bemiddeling wilt aanvragen strafbaar is of niet, maakt dat niet uit. Perspectief kan onder de reguliere dienstverlening sowieso in strafbare situaties bemiddelen, en onder deze pilot dus ook in niet-strafbare situaties. Wij zoeken uiteindelijk uit of een situatie onder de pilot of onder onze regulier dienstverlening valt.
Doelgroep
Herstelbemiddeling is bedoeld voor direct betrokkenen (vermeend pleger en slachtoffer), en ook voor andere betrokkenen waar het gedrag impact op heeft gehad, zoals familie, vrienden, andere naasten, collega's, werkgevers of besturen. Denk bijvoorbeeld aan een ontwrichtende situatie op de werkvloer als gevolg van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen twee collega's. Hier kan herstel nodig zijn tussen bijvoorbeeld werknemers en werkgever, die in gesprek willen hoe het zo ver heeft kunnen komen.
Meedoen aan de pilot
Krijgt jouw organisatie wel eens te maken met meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag? Herstelbemiddeling kan helpen om deze situaties bespreekbaar te maken. De betrokkenen komen onder begeleiding van een professionele bemiddelaar met elkaar in contact om het met elkaar te hebben over wat er is gebeurd. Ze kunnen het bijvoorbeeld hebben over welke impact het heeft gehad, vragen stellen aan elkaar over hoe het heeft kunnen gebeuren en samen afspraken maken over hoe zij in de toekomst met elkaar om willen gaan. Dat zorgt vaak voor meer begrip, vermindert de spanning en helpt om met meer rust verder te kunnen. Ook kan het helpen om te voorkomen dat het nog een keer gebeurt of erger wordt.
Wij komen graag met jouw organisatie in contact over het opzetten van een mogelijke samenwerking. Wij horen graag wat jullie hiervoor van ons nodig hebben, zoals bijvoorbeeld een voorlichting over herstelbemiddeling voor jullie medewerkers, of advies/sparring over hoe herstelbemiddeling opgenomen kan worden in bestaande protocollen. Ben je geïnteresseerd of wil je meer informatie over de pilot? Neem contact met ons op:
Hester de Boer (beleidsadviseur):
Meer informatie
Degenen die zelf (in)direct betrokken zijn geweest bij seksueel grensoverschrijdend gedrag kunnen meer informatie over herstelbemiddeling vinden op deze pagina. Ook kunnen ze deze flyer bekijken.
Een gedetailleerde beschrijving van onze werkwijze vind je hier.
Wij bieden ook informatie voor verwijzers over onder andere hoe ze herstelbemiddeling bespreekbaar kunnen maken.
De ervaringsverhalen van deelnemers kunnen ook helpen om een goed beeld te krijgen van wat herstelbemiddeling inhoudt en hoe het voor anderen heeft geholpen.
Intake aanvragen
Een intake is een vrijblijvend gesprek met een bemiddelaar. In dit gesprek bespreek je met de bemiddelaar wat je kunt verwachten, wat je wil en op welke manier, en wat er mogelijk is. Je kunt een intake aanvragen voor jezelf, of als verwijzer (bijvoorbeeld als werkgever of bestuurslid) voor iemand anders.
