Het NSCR (Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving) onderzocht de ervaringen van mensen die deelnamen aan herstelbemiddeling. De respondenten zijn heel positief over hun ervaring met herstelbemiddeling. Zo geven ze aan een positiever wereldbeeld hebben na hun bemiddelingsproces.
Het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis, zoals een misdrijf, verkeersongeval of grensoverschrijdend gedrag kan veel impact hebben op slachtoffers, daders/veroorzakers en andere betrokkenen. Soms willen betrokkenen daarna graag antwoorden krijgen of geven, excuses maken of ontvangen, of een eigen verhaal delen. In zulke gevallen kunnen betrokkenen met elkaar in contact worden gebracht. De bemiddelaars van Perspectief Herstelbemiddeling brengen de partijen bij elkaar en faciliteren verschillende vormen van contact (bijv. een gesprek of begeleide briefwisseling) tussen hen. De dienstverlening van Perspectief Herstelbemiddeling staat los van het strafproces, is niet aan tijd gebonden en is kosteloos voor de deelnemers.
Positieve waardering herstelbemiddeling
De geïnterviewden zijn heel positief over hun ervaring met herstelbemiddeling, ongeacht het type ingrijpende gebeurtenis, de rol van de betrokkene of de uitkomst van het proces. Zij zijn dankbaar voor het bestaan en benoemen dat ze meer vertrouwen hebben in het Nederlandse systeem en een positiever wereldbeeld hebben na hun bemiddelingsproces. Geïnterviewden wensen anderen eenzelfde ervaring toe en zouden willen dat Perspectief Herstelbemiddeling en haar dienstverlening breder bekend is. In het bijzonder benoemen geïnterviewden dat hun behandelaar niet op de hoogte was van het bestaan van Perspectief Herstelbemiddeling, maar wel geïnteresseerd was in de dienstverlening met het oog op het belang voor andere cliënten.
Uit de victimologie is bekend dat twee belangrijke begrippen bijdragen aan herstel na een ingrijpende gebeurtenis of misdrijf en deze positieve waardering kunnen verklaren:
- Agency (een gevoel van regie) en
- communion (een gevoel van verbinding).
Gedurende het proces ervaren respondenten veel ruimte voor herstel van agency: zij kunnen regie nemen en krijgen beter inzicht in hun eigen gedachten, gevoelens en behoeften. Daarnaast zijn er meerdere mogelijkheden voor herstel van communion: respondenten voelen zich gehoord door de bemiddelaar en de andere partij, ervaren steun vanuit hun sociale omgeving, en hun vertrouwen in het Nederlandse systeem lijkt positief beïnvloed te worden.
Hoewel respondenten het bemiddelingsproces als emotioneel belastend ervaren, en dit ook van tevoren verwachtten, blijkt uit het onderzoek dat er geen sprake is van een toename van negatieve emoties. Dit geldt zowel kort na de bemiddeling als op de lange termijn.
Ik wil graag eenmalig een gesprek met [de andere partij] aangaan om hem te vertellen wat voor invloed het [delict] op mij heeft gehad en wat voor invloed het op mijn dagelijks leven heeft.
Directeur Nathalie de la Cousine: “Onze bemiddelaars weten dat contact tussen betrokkenen na een ingrijpende gebeurtenis zoals seksueel geweld, echt kan helpen in het herstelproces. Nu is dat ook zorgvuldig onderzocht door het NSCR en bevestigt dit onze ervaringen. Het bemiddelingsproces draagt bij aan duurzaam herstel van slachtoffers, daders en andere betrokkenen. Ze voelen weer de regie en hebben een positiever wereldbeeld.”
Unieke onderzoeksopzet
Het NSCR onderzocht, door middel van een unieke combinatie in de onderzoeksopzet, de ervaringen van mensen die deel (willen) nemen aan herstelbemiddeling. Er werd een vragenlijst afgenomen met drie verschillende meetmomenten, 31 interviews uitgevoerd en er was een controlegroep. Door op drie momenten een vragenlijstonderzoek af te nemen, konden ontwikkelingen in de tijd worden gevolgd. In totaal namen 131 mensen deel aan (een of meerdere) metingen.
Bekendheid vergroten
De onderzoekers doen een aantal aanbevelingen. Allereerst bevelen zij aan de bekendheid van herstelbemiddeling onder verschillende instanties te vergroten. Voor een deel van de deelnemers aan het onderzoek bleek het een zoektocht om bij herstelbemiddeling terecht te komen; zij hadden graag eerder van het bestaan kennisgenomen. Veel respondenten noemen in het bijzonder dat hun therapeut of behandelaar niet op de hoogte was van het bestaan van herstelbemiddeling.
Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat de verschillende stappen binnen het bemiddelingsproces belangrijk zijn voor herstel van agency en communion en dat de waarde niet uitsluitend is gelegen in het daadwerkelijke bemiddelingscontact. Meer bekendheid met dit gegeven kan de deelnamebereidheid vergroten.
Uit het onderzoek blijkt dat sommige deelnemers het lastig vonden dat een bemiddelingstraject stopt. Een aanbeveling is om te onderzoeken wat in de afronding nog geboden kan worden. Daarnaast komt ook het belang van de sociale omgeving naar voren. Onderzocht kan worden wat Perspectief Herstelbemiddeling daar nog meer in kan ontwikkelen, zoals de huidige herstelcirkels.
Dit onderzoek is tot stand gekomen met financiering vanuit Slachtofferhulp Nederland en met medewerking van Perspectief Herstelbemiddeling.
Verder lezen
- Factsheet onderzoek NSCR.
- Het hele rapport is bij ons op te vragen, mail naar communicatie@perspectiefherstelbemiddeling.nl.
Onderzoekers:
Marleen Kragting
Chantal van den Berg
Alica Bosma
Nieke Elbers
Sven Zebel
Antony Pemberton
